Yol Gunlugu 3: Iran, Yitik Sairler Ulkesi

Yuksekovada gercekten harika vakit geciriyorduk. Geleli 4 gun olmus olmasina ragmen Semdinliyi de ziyaret etmeden Irana gecmek istemedim.

Turkiyede ototopun ne kadar kolay oldugunu tekrar tekrar anlatmaa gerek yok. Artik 300 m icin bile otostop yapar olduk desem yeridir.

Semdinli yol ayriminda durdurdugumuz ilk aracla Semdinliye kadar 70 km geldik.

Yol muhtesem… Manzara buyuleyici.

Semdinlide iner inmez ilk cay davetimizi aldik. :) Biraz sohbet edip, gezilecek nereler var sorduktan sonra arkadasin yanindan ayrildik. Kayalar koyune gitmemizi tavsiye etmisti Biz de o tarafa dogru yola koyulduk.

Daglicadan sonra Semdinlinn de kucuk bir koy olacagini zannetmistim. Ama yaniliyormusum. 10,000 nufuslu buyuk bir yerlesim yeriydi Semdinli.

Irandan kcak mzot tasimakla ugrasan bir kamyonet ile(burada bu kamyonetlerden yuzlerce var)  biraz geldikten sonra piknige gitmekte olan bir gurup arkadaslarin arabasinadenk geldik.

Bize kayalar koyunde hicbirsey olmadigini, Semdilideki en guzel yerin piknik yapmaya gittikleri nehir kenari oldugunu soyleyip, piknige davet ettiler.

Biz de daveti geri cevirmedik tabi…

Harika bir piknikten ve enfes alabaliklardan sonra birlikte Semdinliye geri geldik, ve yine oradan durdurdugumuz ilk aracla Yuksekovaya donduk.(70 km) :)

Eve kadar en fazla 1 km bir yol vardi. Tabi ototop yaptik. Son model bir mercedes durdu, kanat -bira almislar evlerinin balkonunda barbeku yapmaya giden iki arkadastilar. Bizi de davet ettiler. Once zaten full dolu oldugumuzdn tesekkur edip kabul etmedik, sonra evin isiklarinin kapali oldugunu gorunce, ev sahiplerimiizin henuz iste olduklarini dusunup biaz zaman gecirmek uzere teklifi kabul ettik. Harika bir aksamdi.

[fb-like]
Ertesi gun Tomiyle Sara Ankaradaki dugune etismek icin erkenden yola ciktilar. Ben ise Tebrize sadece 250 km uzaklikta oldugumdan ogleden sonra yola ciktim.

Buralarda sik sk gorulen toz hortumlari…

Esendere sinir kapisi su ana kadar gordugum en kotu sinir kapisiydi.

Turk tarafindaki tepeler Turk bayraklariyla ve ‘Ne Mutlu Turkum’ yazilariyla dolu oldugu icin iran da sanirim kendini ezik hissedip geri kalmamak icin Humeyninin resmini kendi tepelerine koymus.

 

Binanin turk tarafinda oturacak yer bile yokken iran arafinda telefon sarj aletlerinden su sebillerine kadar her sey var.

 

Bi yere kadar otostop yaptigim taksiyle gelip, sonra Urumiyeye giden bir kamyona bindim. Iranin bu bolgesinde de yogun olarak kurtler yasiyor. Ama Turkce de konusabiliyorlr.

 

Daha sonra Asuri birisiyle urumie disina kadar cikip tebriz yol ayrimina geldik. Orada bir kamyon gorup, bu kamyon tebrize gidiyor, dur suna seni de goturmeini soyleyeyim diyerek benim yerime otostop yapti abi.

Ben kamyonun yavas gidecegini dusunurken oldukca hizli gedik Hasan ile… Azerice ve Turkce ile anlasmakta hic gucluk cekmedik.

Hasan siir yazan, turku cagiran, yasam dolu cok ilginc bir insandi. Telefon numarasini birakarak Hazar kenarindaki koylerine israrlar davet etti.

Hasanin telefonuyla Tebrizdeki hostumu araip, bulusacagimiz yeri kararlastirdik. Hasana veda edip beni arabasiyla almaya gelen Murtaza tanistim.

Bir parkta biraz vakit gecirdik.

O gece saatte 150 km hizla son ses Metallica dinleyerek Tebrizin yollarinda dolastik…

Aksam evde birlikte yemek yedik, 5 yasinda turkce farsca ve ingilizce konusabilen ve surekli etrafta kosusturup bir seyler anlatan kizi harika bir oyuncuydu.

Ertesi sabah Murtaza ile birlikte ofise gittim, is arkadaslariyla tanisip sinirsiz cay esliginde sohbet edip kahvalti yaptik.

Pasaport cikarmak uzere yanima aldigim parayi bozduup, konsolosluga gittim.

Turkyede 350 tl olan asaport konsolosluklarda 250 tl. Suresi bitmek uzere olan pasaportumu ancak yurtdisindaki yeniletebilecek kadar param oldugu icin, pasaportu irandan amayi planlamistim.

Once kapida yarim saat belklettikten sonra bir de iceride benim pasaport alip alamayacagim uzerine tartismaya basladik. Hicbir soyledigi irbirini tutmayan konsolos yardimcisina kanunun ocak ayinda degistigini artik TC kimligi olan herkesin yurt disindaki konsolosuklardan pasaport islemlerini yapabilecegini anlattim.

Internet sitesiin acip ilgili yonetmeligi gostermeden ikna olmadi. Sonra gidip bir ust amirine iki defa bir seyler sordu.

En sonunda: pasaport cikartiriz ama bir ay sonra gelip alabilirsin, basvuru icin de yarin saat 1 de tekrar gel bugun cok isim var demesin mi… Bu kendi isini ilgilendiren kanunlardan bihaber sozde-konsolosluk guya orada turk vatandaslarina hizmet etmek icin var. Ama bizimkilerin hizmet anlayislari cok farkli. Bir de yurt disinda basiniza bir is gelmesi durumunda yasayacaginiz rezillikleri dusunun.

Konsolosluktan ayrilip, sinirimi hic bozmamaya alisarak, ofisin oldugu kapali carsiya otostopla geri dondum.

Murtaza ile birlikte ogle yemegi yeyip, sehirde gorulmesi gereken diger birkac yeri de gormek uzere dolasmya ciktim.

İran mutfagiin hayal kirici olduguu soylemeliyim. Bir kere aci ya da baharatli yemekten tek kelimeyle bihaberler. Onun disinda en iyi restoranlarda bile butun yemekler antep mutfagindaki birkac cesit yemegin basarisiz bir kopyasindan ibaret. Doguya dogru gittikce yemegin daima daha da iyilestigini sanirdim. Butun beklentilerim bosa cikti. :)

Olum canavarlari… Uranyum, ve ismini hatirlayamadigim cesitli kimyasal silahlar…

Sonsuz Ask… Blue Mosque nin 8 m kadar altinda 3000 yillik mezarlikta bulunan bu cift yasarken birbirlerini o denli seviyor olmalilar ki, oldukten onra da birbirlerine sarilmis bir sekilde gomulmek istemisler ve 3000 yildir da hala birlikteler…

Kim oldugunu tam olarak hatirlamiyorum ama Tebrizli unlu bir yazar oldugunu biliyorum.

Iranda Turkiyede oldugundan cok daha guclu bir bisiklet kulturu var. Yollarda sik sik bircok bisikletci goruyorsunuz, bunun yaninda bizim ulkemizde bolca bulunan cift amortisorlu karfur bisikletleri burada yok denecek kadar az.

Bu arada muzeleri gezerken tanistigim Kayserili bir isadami ile birlikte dolasip uzun uzun sohbet ettik. Bu iyi kalpli insanin yanindan ayrildigimda cantamin bir kosesinde 100 tl vardi.

Aksam murtazalarin arkadaslariyla piknige gidip, geceyi de onlarin yogun israrlariyla evlerinde gecirdim. Kahve esliginde gece yarisina kadar konustuk, turkiye hakkindaki yuzlerce sorularina cevap verdim. :)

 

Sabah murtaza tebrizden 350 km uzakliktaki Zanjan sehrine gidiyordu. Ben de onunla giderek Tahrana dogru otostopuma baslamis oldum.

Gise cikisindaki park yerinde ayrildiktan hemen sonra Erdebilli otomotiv muhendisi bir abiyle 400 km uzakliktaki tahrana kadar geldim.

Yolda birlikte yemek yedik, ve bol bol sohbet ettik.

Benzinin litresi 4000 Riyal! Ve bunun eskiye gore cok pahali oldugunu soyluyorlar. 4000 Riyal 60 kr gibi bir seye denk geliyor.

Bu nukleer enerji santrallerinden biriydi sanirim

Sehrin batisindaki bir baska sehre kadar 30 km giden 2 katli metro… Cift yon bilet 60 kr/4000 riyal. Metro istasyonunda yol sordugum cocuk akpilini benim icin de kullandi. Parayi odemek istedim ama kabul etmedi.

Humeyni meydanina gittim. Bir iki park, bir muze ve etrataki magazalari gezdim, Tahran ankaradan bile daha cirkin… O derece. Ankaranin hicligi ve anlamsizligini alin, sicakligi 30 dan 40 dereceye yukseltin ve insan sayisini da 5 den 15 milyona cikarin: iste size Tahran…

Aksama dogru beni evine davet eden adami aradim, telefona bir kadin cikti: yanlis numara. Bosverip shiraza dogru otostop yapmaya basladim.

Iletisim bozuklugu nedeniyle kacinilmaz bir sekilde aksam ustu birinin beni otobus terminaline birakmasila son buldu otostop maceram. Yolda tanistigim bir cocuk da beni evine davet etti, ama sonra annesini arayinca evde misafir oldugu ortya cikti. Otobus terminaline giderek kendime biraz sessiz bir kose bulmaya calistim. Ve kitap okuyarak uyudum.

Ertesi gun sabah 4 te metronun ilk seferini bekleyen kalabaligin sesleriyle uyandim. Megersem metronun girisinde uyuyormusum. Isgal ettigim koca bankta ben uzanmaktan vazgecinde yanimda acilan bosluga bir iki kisi oturdu. Iclerinden en genc olanina Otobanin yakin olup olmadigini sordum. Allahtan ingilizce konusabilen birisiydi. Cocuk afganistanliymis. Iranda dogup buyudugu halde iranin fasist poltikalari nedeniyle iran vatandasi olamamis ve her 4 ayda bir gidip para vererek gecici bir kimlik cikarmasi gerekiyormus. Her zaman ayrimciliga ugramis, her alanda dislanmis… Oldukc dertliydi. Uzun uzun sohbet ettik. niversite okumaya calisan 20 yasinda cok iyi ingilizce konusabilen hayat dolu bir cocuktu. Keske elimde olsaydi da onun turk kimligi alabilmesini saglayabilseydim dye dusundum. Dunku iletisim sorunlarindan sonra farsca birkac kelimeyi, arap ve latin alfabesiyle yazdirip,ingilizce karsiliklarini ogrendim.

Cantamda artik cok fazla agirlik yapan ve 45 derece sicaklikta hicbir islevi kalmayan uyku tulumunu ona hediye edip yola ciktim.

Tahrandan cikmam 4 araci buldu.

Bunladan ikisi Azeriydi. :) Ise giderlerken kahvalti icin aldklari pogocalari zorla sen bizim misafirimizsin diyere bana verdiler. :) Turk misafirperverligi…

Gecen yil bir ayligina Pattayaya gitmis ingilizce konusamayan icinde bes iranli cocugun oldugu bir arabaya bindim. Iclernden biri cok az azerice konusabiliyordu. Bana pattayada cektikleri vidyolarini izlettiler. Transeksuel oldugu her halinden belli bir adamla-kadinla yaptiklari seyler… Kahkahalarla guldum. Zavallilar neden o kadar guldugumu hicbir zaman anlayamayacaklar. :)

Indikten 5-6 dk sonra baska bir araba durdu. Ben Isfahan dedim, Kashgana gittigini soyledi, tavrindan yari yolda oldugunu anlayip arabaya bindim. Iranda otoban kontrolleri cok siki. Araclar 120 den hizli gitmiyorlar. Bu dam butun radarlarin yerlerini ezberlemis, o yuzden saatte 160 km hizla gidiyordu. Ustune bir de dinlenme tesislerinde avasladigi anda kenarda bekleyenlere korna caldigindan kendisini taksi sandim. Binerken param olmadigini soylemis oldugum halde yine de icimi bir korku saldi. Birkac defa aracin taksi olup olmadigini sorup param olmadigini tekrarlardim. En son istedigim sey iranda cok populer olan binlerce korsan taksilerden birine otostop yapip , yanlislikla bir taksiyle 300 km gelmek. Kashgani gectigi halde durmamasi da suphemi oldukca arttirdi. Adam Yazd yol ayrimindan donerken beni birakana kadar tam olarak emin olamadim. Yol kenarinda indikten sonra oyle bir rahatladim ki, colde biraz kendi kendime sarki soyleyip dans bile ettim.

Bu arada bende 100 m uzaktaki diger yolda giden bir kamyonu durdurmayi bile basardim, Onunla Isfahanin girisine kadar geldim.

Israrla beni arabalarina bindirmeye calisan onlarca taksiyi gecip otostop yaparak sehir merkezine geldim. Isfhanda kalmak istiyordum, ama henuz CSden bir yer ayarlamamistim. Sifresiz bir Wifi bulmak icin 1 saat dolandiktan sonra 30 istek gonderdim. 20 dk sonra ilk olumlu yanit gedi.

Dunyanin en buyuk kare alani olan Imam Square de br hali magazasinda calisan bir arkadasti.
Isfahan mimari acidan buyuleyici bir sehir ama ayni zamanda iranin en yobaz en tutucu sehri. Sehrin birkac yerinde kapri giydigim icin polis cevirdi ve her defasinda farsca anlamadigim icin pacayi yirttim.

Abedin calistigi hali-kilim magazasi muhtesem bir yerdi. Oradan gonulsuz bir sekilde ayrilip sehri gezdikten sonra mutlulukla geri geldim. Yilin bu mevsimi cok az musteri geldiginden butun magaza bizimdi. Icerde sureki cay kahve icip yemek yiyerek kucuk bir CS meeting bile uzenledik. IStanbulda karsilastigim Hasan ile tesadufen orada da karsilastim. Hapishane arkadasini gormeye gelmis ve kendisini bir CS bulusmasinin ortasinda bulmustu. Odadak’ butun herkes secimleri protesto ettikleri icin  1 haftadan  2 aya kadar degisik zamanlarda goz altinda tutulmuslar…

Daha sonra aksam internete girince gonderdigim 30 requestin 10 tanesinin kabul edilmis oldugunu gordum!

Gece Abed ve arkadaslari, tum gun boyunca cocuklara gicik gicik birsuru sorular soran geveze bir polonyaliya cok fena bir essek sakasi yaptilar. Cocuk altina yapti. Abartmiyorum.

Bir saat icinde evinde kalabilecegim 20 arkadas edinmis oldugumdan, iclerinden birini secip geceyi onun evinde gecirdim. Yalniz basima istedigim kadar kalabilecegim, 2 katli, genis, endustri boyutunda klimasi olan dev bir villaydi. Ertesi sabah beni sehrin cikisina kadar birakarak bana muhtesem bir iyilik yapmis oldu

Yolda beni israrla otogara goturmek isteyen birkac iranliyla tartistiktan sonra sounda direk Shiraza giden bir tir durdurmayi basardim.

Sofofun benden para istemeyeceginden emin oldugum, konforlu ve rahat bir sekilde Farsi bir soforle yaptigim tek yolculuktu.

Yol boyunca kitap okuyup, ici son derece soguk olan son model Volvo tirin arkasinda uyudum.

Shiraza gelir gelmez Saadiyi gormeye gittim. Shiraza tek gelme sebebim buydu. Tahrandan 1200 km… Daha sonra duydum ki megersem meshur Persepolis ve iranlilar arasinda daha populer unlu sair Hafiz da bu sehurdenmis. Ama hicbirisi umrumda degildi. Hayatim boyunca okudugum en guzel kitaplardan birisi Gulistanin yazari Saadiyi gormeye gelmistim ben.

Daha Siraza girer girmez irandaki en favori sehrim haline geldi. Iklimi diger butun sehirlerden daha guzel, etrafi meyve bahcelerile cevrili, insanlari nispeten guleryuzlu…

Kayserili isadiminin verdigi paranin 7 tl si ile defalarca okudugum Gulistan kitabinin ingilizcesini satin aldim.

Saadinin mezarinda selam verdikten sonra, hayati boyunca yasadigi gulistandaki gul agaclarinin golgesinde kitabi tekrar okumaya basladim.

Bunun Shirazda basit bir kafe oldugunu soylesem?

Aksam evinde misafiri oldugum arkadasla 40 km lik bir bisiklet turuna ciktik. Hava gunduzleri cok sicak oldugundan aksam cikmak en mantiklisi. Ama yine de trafik oldukca kotu.

Tatil olan Cuma gunu oncesi Persembe gecesi evlerinin karsisindaki yesillikte kamp yapmaya gelen Iranli aileler…

Shiraz sehrinin girisi. Kuran Kapisi.
[fb-like]